Đường cao tốc như cô gái trẻ mong manh dễ vỡ trước cơn mưa đầu mùa?

Cơn mưa đầu mùa gì mà khiến “đoạn tuyến Km0-Km65 xuất hiện hư hỏng mặt đường dạng bong bật, ổ gà (bong bật lớp tạo nhám VTO dày 3cm) nằm rải rác trên đoạn tuyến, cá biệt có một số vị trí ổ gà sâu 8cm điển hình như Km45+040 (phải tuyến), Km47+040 (phải tuyến), Km47+800 (phải tuyến)”.

Ở Việt Nam ta khí hậu nhiệt đới nóng ẩm quanh năm, có khi mưa như trút nước gây lũ lụt, có lúc hạn hán ruộng đồng khô nẻ. Cơn mưa đầu mùa bao giờ cũng là niềm mong đợi không chỉ của người nông dân gieo trồng mà con cả cộng đồng xứ nhiệt đới. Mưa đầu mùa dịu dàng, hân hoan. Mưa đầu mùa mát mẻ. Mưa đầu mùa, cây lá cùng con người hát ca. Người ta ví cơn mưa đầu mùa như tình yêu đầu đời. Chỉ mới một cơn mưa đầu mùa lãng mạn và trữ tình, mà đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đã ổ voi ổ trâu? Đường cao tốc hiện đại làm cho xe ô tô chạy 120km/h, cho xe tải siêu trường siêu trọng 48 tấn, 100 tấn chạy, sao lại không chịu nổi một cơn mưa đầu mùa?

Một góc cao tốc nhình từ trên cao.

Một góc cao tốc nhìn từ trên cao.

Ôi trời! Đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi lại giống như một cô gái 16 tuổi bắt đầu trưởng thành, mong manh dễ vỡ, dễ hắt hơi sổ mũi nhức đầu khi cơn mưa đầu mùa lãng mạn trở về, thế ư? Hóa ra, con đường cao tốc bằng đá sỏi, cát nhựa vô hồn ấy cũng dễ tổn thương như người con gái nhà lành cành ngọc lá vàng giẫm phải cái gai mùng tơi cũng phải đi nằm viện? Một cơn mưa đầu mùa đã khiến con đường cao tốc tróc lở thân mình đau thương và dư luận xã hội nổi sóng. Thử hỏi: gặp cơn mưa lớn giữa mùa như trút nước như thác đổ, sấm giật chớp rung, hoặc gặp bão tố, lũ lụt hung dữ miền trung thì con đường cao tốc ấy có lẽ phải oằn mình không chịu nổi rồi tan tành thân xác, biến mất trên bản đồ giao thông Việt Nam? Ổ gà, ổ trâu thì còn đâu là đường cao tốc?!

Những năm gần đây, đường cao tốc đang nối dài, vươn xa, góp phần phát triển kinh tế đất nước là một thực tế không thể phủ nhận. Trong cuộc đua đường cao tốc ấy, có nhiều doanh nghiệp tham gia. Doanh nghiệp mạnh cả vốn và nhân lực, kỹ thuật và tổ chức chuyên nghiệp thì thắng cuộc, nhưng có cả doanh nghiệp làng nhàng cũng thắng. Cái gì cũng thắng, cái cuối cùng là hiệu quả, là chất lượng con đường thì… thất bại. Thất bại bởi thắng tiền bạc, nhưng lương tâm thua cuộc. Đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, Hà Nội – Lào Cai nhiều chỗ gập gềnh, sóng nhấp nhô, vá đi vá lại. “Quốc lộ 1 đoạn qua đường tránh thành phố Hà Tĩnh kéo dài tới huyện Kỳ Anh dài gần 72 km với tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỉ đồng. Trên đoạn đường dài chỉ gần 2 km  có khoảng 100 điểm xuất hiện các hố làm mặt đường bóc nhựa và bong tróc các lớp đá”…vv. Và bây giờ là cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi. “Dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi có tổng chiều dài gần 140 km, thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc loại A với 4 làn xe lưu thông và hai làn dừng khẩn cấp (giai đoạn 1). Tốc độ thiết kế 120 km/h (đoạn đặc biệt khó khăn 100 km/h). Dự án được chia làm 13 gói thầu xây lắp với tổng mức đầu tư hơn 34.000 tỷ đồng”. Thông xe mới hơn 1 tháng thì đã xảy ra sự cố ổ gà ổ voi chi chít. So với thế giới rõ ràng là chúng ta hơn: Đắt hơn, có con đường đắt gấp đôi. Chất lượng kém hơn. Và độ thành thực cũng kém hơn.

Nguyên nhân được lý giải “theo ông Nguyễn Tiến Thành – Giám đốc Ban quản lý dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, do mưa lớn nên một số vị trí bị trũng nước, xe tải trọng lớn đi qua khiến bong bật lớp bê tông nhựa tạo nhám. Ông giải thích lớp nhựa này chỉ khoảng 3 cm, khi thi công không yêu cầu lu, chỉ dán vào nên rất dễ bị bong tróc”.

Đổ tại cơn mưa đầu mùa lớn, mặt đường bị trũng nước đọng, xe tải đi qua. Nhưng lại không nhận lỗi do kỹ thuật, do trách nhiệm kém làm cho mặt đường không phẳng. Nếu mặt đường phẳng, nước chảy theo cống thoát nước, thì đâu nên nông nỗi chi chít ổ gà ổ trâu.

Ngoài nguyên nhân cơn mưa đầu mùa, ông Nguyễn Tiến Thành nhận định “Nguyên nhân chính có thể do xe cộ lưu thông trên đường cao tốc bị chảy dầu ra, hoặc trong quá trình thi công trước đây, máy móc đóng hộ lan chảy dầu diezel ra mặt bê tông nhựa gây nên hiện tượng ổ gà. Nguyên nhân nữa là do xe quá tải nhiều. Công trình mới đưa vào khai thác nên chưa kịp bố trí kịp trạm cân để kiểm soát. Không những ổ gà mà có thể bong tróc, hằn lún nếu xe quá tải nhiều”. Lý do nào cũng không thuyết phục nổi giới chuyên môn và dư luận xã hội. Những điều ông giám đốc dự án kể chỉ là hiện tượng tác động trực tiếp, nếu là nguyên nhân thì cũng là cái ngọn, cứ không phải nguyên nhân của nguyên nhân. Gốc rễ sinh ra ổ voi ổ trâu trên đường cao tốc là con người. Người thiết kế, người tổ chức thi công, người thi công. Cần phải điều tra xem ở khâu nào, con người nào cụ thể, doanh nghiệp nào thi công. Nếu thiết kế tốt, thì chỉ còn là tổ chức thi công và thi công. Gian dối. Làm ẩu. Hoặc trình độ tay nghề thấp… cũng sẽ làm ra con đường xấu.

Thiết kế bao giờ cũng phải bảo đảm độ an toàn công trình, có ông kiến trúc sư còn đặt thông số an toàn cao hơn cả “sàn” quy định, thì lại gây tốn kém, lãng phí không cần thiết. Trình độ kiến trúc sư kém, thiết kế một con đường kém thì khánh thành xong là hỏng. Thi công kém thì con đường cũng bị vứt đi. Ở nước Việt ta biết bao nhiêu câu chuyện buồn nản về xây dựng. Để được làm một đoạn đường cao tốc biết bao nhiêu thứ phải chi: Bôi trơn. Đối ngoại, đối nội, tổ chức thi công, thi công, lương, vật tư, vật liệu, bảo hiểm, an toàn lao động…vv. Số tiền ấy lấy ở đâu? Ở công trình. Chi gián tiếp, chi những khoản giời ơi đất hỡi, và tiền công trình chảy vào túi cá nhân quá nhiều thì con đường còi cọc, ốm yếu, tróc lở. Con đường oằn mình mang trên thân xác bao nhiêu nỗi vui của kẻ tư túi, bao nhiêu nỗi buồn của dân đi lại.

Công nhân khắc phục những vị trí hư hỏng trên cao tốc.

Công nhân khắc phục những vị trí hư hỏng trên cao tốc.

Có một điều rất là là cũng “theo ông Thành, ông đã có kinh nghiệm quản lý 3 tuyến cao tốc lớn trên cả nước. Và so với những tuyến cao tốc khác thì cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi chỉ ở mức trung bình về chất lượng. Nếu chấm ở thang điểm 10, chất lượng dự án này chỉ được 6 điểm”. Đường cao tốc chỉ được 6 điểm trung bình mà cũng nghiệm thu đưa vào lưu thông? Đây là nhận định, phát ngôn của cá nhân ông Thành, hay của Bộ Giao thông Vận tải? Điểm trung bình này đang bị hạ thấp nữa, rất có thể sẽ xuống 5 điểm, hoặc 4 điểm cho mà xem. Thì đây, người ta vá lại đường cao tốc cứ như phu lục lộ thời Pháp thuộc, như công nhân bảo trì bảo dưỡng đường thời bao cấp: Ngồi giữa đường vung búa đục chỗ hỏng. Nấu nhựa vá lại theo cách cái thủ công đường liên thôn xã trên một xa lộ cao tốc hiện đại phỏng được mấy hôm? Chán! Hình ảnh các đám ổ trâu, ổ voi được vá lại như những mụn vá trên cái áo mới, bị trũng, bị bong tróc, mà không hề có biển báo, vừa phản cảm, vô mỹ học, vừa mất an toàn. Xe lưu thông với tốc độ 100km/1h mà lăn bánh trên đoạn đường lồi lõm ấy thì số phận xe, số phận người sẽ ra sao? Buồn quá!

Thời đại hiện nay là thời đại của tốc độ. Ai chiếm lĩnh được độ cao và tốc độ, người đó sẽ chiến thắng. Đua xe công thức 1 không dành cho các nước nhược tiểu. Chiếm lĩnh không gian vũ trụ cũng không dành cho các nước tiểu nông. Chúng ta đang làm quen với tốc độ và học cách chiếm lĩnh độ cao, tốc độ. Chiếm lĩnh được tốc độ, nhưng phải làm chủ tốc độ, và phải bảo đảm an toàn khi sử dụng tốc độ tương ứng. Tốc độ càng nhanh thì khi xảy ra tai nạn càng khốc liệt. Chúng ta đã từng chịu thảm họa tai nạn giao thông khi lưu hành trên đường cao tốc. Xe ô tô bẹp dúm. Người chết. Người bị thương. Hậu quả vô cùng to lớn, khắc khục không chỉ đời bố mẹ mà sang cả đời con cháu.

Ngoài kỹ thuật cao, người làm đường cao tốc phải được chọn là những người có lương tâm, chứ không phải kẻ cơ hội, núp dưới lợi ích nhóm kiếm chác trên mồ hôi và máu người dân tham gia lưu thông trên đường. Làm đường xong, chỉ biết túi đầy tiền bạc, còn người đi trên đường phải mua vé, phải hành trình trên những con đường gồ ghề sóng nhấp nhô và ổ gà, ổ trâu. “Sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi” là tình trạng phổ biến của xã hội tiểu nông, thừa bản năng, thiếu pháp luật và lắm lòng tham. Tinh thần tiểu nông ấy cần phải triệt tiêu, như các ổ trâu ổ voi phải bị xóa mất trên các đường cao tốc. Một xã hội hiện đại, văn minh là xã hội có nhân lực tương thích với nghề nghiệp. Tương thích gì thì con người hành nghề cũng phải có tấm lòng nhân ái và nghĩ đến tính mạng người tham gia giao thông trên mỗi mét đường mình làm.

Trả lời

Bạn quên chưa bình luận kìa!
Xin vui lòng cho biết tên của bạn