Những điều thú vị bạn chưa biết về siêu trăng vào đêm rằm tháng Giêng này

KTT – Năm 2019 sẽ có 3 lần siêu trăng xuất hiện. Siêu trăng là dạng trăng tròn hiếm gặp, chỉ xuất hiện ở thời điểm nhất định và chứa nhiều điều thú vị mà nhiều người chưa biết.

Lần siêu trăng đầu tiên diễn ra vào ngày 21/1/2019 (dương lịch). Khi đó siêu trăng diễn ra cùng lúc với nguyệt thực toàn phần nhưng Việt Nam không quan sát được.

Lần siêu trăng thứ 2 sẽ diễn ra vào tối ngày 19/2 tới đây, tức đêm rằm tháng Giêng âm lịch – Tết Nguyên tiêu. Mặt Trăng sẽ đạt cực đại vào 22h53 phút theo giờ Việt Nam. Quan sát từ Trái Đất, Mặt Trăng sẽ to hơn và sáng hơn những lần trăng tròn khác. Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, đây là sẽ đêm trăng rằm tháng giêng sáng nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Siêu trăng là gì?

Mặt Trăng quay quanh Trái Đất theo quỹ đạo hình elip khiến kích thước Mặt Trăng khi quan sát từ Trái Đất có nhiều khác biệt.

Siêu trăng là dạng trăng tròn hiếm gặp, chỉ xuất hiện ở thời điểm nhất định, dễ dàng quan sát nhất khi chúng ở gần đường chân trời.

Siêu trăng xảy ra do quỹ đạo hình elip của Mặt Trăng. Khi Mặt Trăng nằm thẳng hàng với Trái Đất và Mặt Trời ở điểm gần Trái Đất nhất (cận điểm), nó lớn hơn 14% và sáng hơn 30% so với trăng tròn bình thường.

Siêu trăng có thể tạo ‘thủy triều vua’ làm ngập vùng ven biển

Theo Robert Boyle, phó giáo sư địa lý và thiên văn học ở Đại học Dickinson, Mỹ: Thủy triều thường mạnh hơn ở thời điểm trăng non đầu tháng hoặc trăng tròn. Tại những pha này, Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất nằm thẳng hàng. Ảnh hưởng của Mặt Trời và Mặt Trăng lên đại dương trên Trái Đất cùng hướng.

Khoảng cách giữa Mặt Trăng và Trái Đất cũng tác động lớn tới thủy triều. Nhìn chung, thủy triều cao hơn hẳn trong thời kỳ siêu trăng và tình trạng ngập lụt nhiều khả năng xảy ra hơn.

Siêu trăng ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Mặt trăng xuất hiện rất nhiều trong những câu chuyện dân gian, truyền thuyết và huyền thoại khắp thế giới. Nhiều nghiên cứu chỉ ra siêu trăng dẫn đến động kinh, mất ngủ, tự tử song chưa có bằng chứng xác thực.

Theo Live Science, từ lâu nay giới khoa học đã cố gắng chứng minh mối liên hệ giữa siêu trăng và trạng thái sinh học, hành vi của con người.

Cụ thể, vào năm 1985, trên tờ Psychological Bulletin, các nhà nghiên cứu chỉ ra siêu trăng liên quan đến bệnh tâm thần và tự tử.

Năm 2004, tờ Epilepsy & Behavior kết luận trăng tròn hoặc siêu trăng kích thích cơn động kinh.

Ngoài các vấn đề tâm thần, siêu trăng còn được cho có liên quan đến chứng mất ngủ.

Trên tờ Journal of Affective Disorders năm 1999, các nhóm khoa học nhận định trước lúc đèn điện ra đời, trăng là nguồn chiếu sáng quan trọng vì thế ảnh hưởng đến giấc ngủ. Họ tin trăng tròn dẫn đến mất ngủ cùng những biến động ở bệnh nhân mắc rối loạn cảm xúc lưỡng cực.

Năm 2013, một nghiên cứu nhỏ trên 33 tình nguyện viên trưởng thành phát hiện con người ngủ ít hơn trong đêm trăng tròn dù không hề hay biết về chu kỳ trăng.

Gần đây nhất, nghiên cứu tháng 3/2016 trên 5.800 trẻ em tuổi từ 9 đến 11 từ 12 quốc gia cho thấy rằng vào đêm trăng tròn, các bé ngủ ít hơn 5 phút. Độ sáng của trăng có thể là một lý do nhưng với các loại ánh sáng nhân tạo ngày nay, nguyên nhân này được xem là chưa đủ thuyết phục.

Lan Dương (tổng hợp)