Mùa bão 2018: Không nhiều nhưng cần phải đề phòng với bão mạnh, siêu bão

Ngay sau trận mưa lũ bất thường xảy ra ở các tỉnh miền núi phía Bắc, nhiều người lo ngại về một mùa bão đầy biến động trong năm 2018. Theo các chuyên gia, bão/áp thấp nhiệt đới năm nay không nhiều, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Không nhiều như năm 2016 -2017

GS.TS Phan Văn Tân, Khoa Khí tượng Thuỷ văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, thông thường những năm La Nina số lượng bão/áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) thường nhiều hơn trung bình nhiều năm, những năm El Nino thì ít hơn.

Năm nay, cho đến thời điểm hiện tại ENSO (El Nino Southern Oscillation – là thuật ngữ để chỉ cả 2 hiện tượng El Nino và La Nina) đang ở pha trung tính (không phải El Nino cũng không phải La Nina).

“Thông tin dự báo ENSO từ nay đến cuối năm cũng chưa có gì chắc chắn nên tạm thời có thể xem số lượng bão năm nay tương đương với trung bình nhiều năm, tức là trên biển Đông có khoảng 10-12 cơn bão”, GS.TS Phan Văn Tân cho biết.

Đồng quan điểm, ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn cho hay, nhận định mới nhất của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho thấy, các kết quả dự báo mới nhất về hiện tượng ENSO của các cơ quan dự báo khí hậu trên thế giới cho thấy xu hướng tăng nhanh của nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 (nhiệt độ mặt nước biển là chỉ số quan trọng để đánh giá sự thay đổi của các pha trong ENSO).

Theo đó hiện tượng ENSO được dự báo nhiều khả năng tiếp tục duy trì trạng thái trung gian từ nay cho tới khoảng tháng 9/2018, từ tháng 10/2018 đến những tháng đầu năm 2019 chuyển dần sang trạng thái El Nino với xác suất trong khoảng 50-60%.

Do ảnh hưởng của ENSO, số lượng bão/ATNĐ của năm 2018 được dự báo là sẽ ít hơn hai năm về trước (2016 -2017). Tổng hợp các mô hình dự báo cho thấy, năm nay, số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên khu vực biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta trong năm 2018 có khả năng tương đương so với trung bình nhiều năm.

Cụ thể sẽ có khoảng 12-13 cơn hoạt động trên biển Đông và khoảng một nửa số đó có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Số lượng bão/ATNĐ như thế này là ít hơn so với năm 2016 và 2017. Trong năm 2017, đã có 4 ATNĐ và 16 cơn bão hoạt động ở biển Đông, trong đó có 2 ATNĐ, 5 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta là các cơn bão số 2, số 4, số 10, số 12 và bão số 14.

Đặc biệt có 2 cơn bão mạnh đổ bộ vào miền Trung là bão số 10 (Doksuri) có sức gió mạnh cấp 11-12, giật cấp 14-15 khi đổ bộ vào khu vực Hà Tĩnh-Quảng Bình; bão số 12 (Damrey) có gió giật mạnh cấp 12-13 khi đổ bộ vào Phú Yên-Khánh Hòa.

Đề phòng bão mạnh, bão có đường đi phức tạp

GS.TS Phan Văn Tân cho biết, có hai lớp bài toán dự báo bão là dự báo thời tiết (hạn dự báo từ 1-3-5 ngày hoặc có thể đến 10 ngày) và dự báo mùa (hạn dự báo 1-2-3-6 tháng hoặc dài hơn nữa là 9-12 tháng).

Dự báo bão ở quy mô thời tiết là dự báo quỹ đạo và cường độ bão của một cơn bão cụ thể hiện đang tồn tại và hoạt động. Trong khi dự báo bão ở quy mô mùa là dự báo số lượng và (có thể cả) vùng hoạt động của chúng.

Đối với dự báo mùa, nó thực sự là một thách thức và chưa thể có câu trả lời, ít nhất cho vùng Đông và Tây Bắc Thái Bình Dương. Các dự báo mùa thường độ tin cậy không cao, tuy nhiên, nó cũng là cách để chúng ta chủ động hơn trong việc phòng tránh.

Theo ông Lê Thanh Hải, mặc dù số lượng bão/áp thấp nhiệt đới năm nay có thể ít hơn so với trung bình nhiều năm xong không vì thế mà chúng ta được phép chủ quan.

Trận mưa lũ bất thường và kinh hoàng vừa xảy ra ở miền núi phía Bắc từ ngày 23 -26/6 vừa qua là một điển hình cho việc cần cảnh giác với những hiện tượng bất thường, khủng khiếp. Thông thường phải đến tháng 7 – 8 mới có mưa lớn, nhưng mới cuối tháng 6 đã xuất hiện mưa với cường độ lớn và tập trung ở các khu vực miền núi phía Bắc gây ra những hậu quả nặng nề về người và tài sản.

Theo ông Lê Thanh Hải, có thể, bão/ATNĐ năm nay có thể không nhiều như năm 2016 -2017, nhưng cần phải đề phòng với bão mạnh (kể cả siêu bão), bão có đường đi phức tạp, không đúng quy luật…