Lào Cai: Ngổn ngang sau mưa lũ

Tròn 1 tháng sau trận lũ dữ quét qua nhiều xã của huyện Văn Bàn (Lào Cai), chúng tôi trở lại nơi này.

* Cụm thủy điện Nậm Tha thiệt hại 300 tỷ đồng

Về cơ bản, SX nông nghiệp đã được khôi phục, người dân ổn định đời sống. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng như cầu treo, đường giao thông vẫn ngổn ngang. Đặc biệt, tại cụm thủy điện Nậm Tha, bùn đất vẫn bao trùm, chưa thể hoạt động trở lại.

12-49-27_1
Đường giao thông tan hoang sau trận mưa lũ

Ông Nguyễn Ngọc Thiện, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Văn Bàn cho biết, từ tháng 3 tới tháng 7 vừa qua, trên địa bàn liên tục có mưa lớn, gây thiệt hại nặng nề về SX nông nghiệp cũng như hạ tầng, cơ sở vật chất. Gần đây nhất, cuối tháng 7, mưa lớn dài ngày gây ra lũ lớn trên hệ thống suối Nậm Tha, Nhù, Chăn, Nậm Mà… Nhiều diện tích lúa, hoa màu của một loạt xã như Nậm Tha, Chiềng Ken, Liêm Phú, Võ Lao, Văn Sơn… bị ngập úng, thiệt hại nặng nề.

Cụ thể, có trên 318 ha lúa bị thiệt hại, trong đó 47,15 ha lúa bị vùi lấp hoàn toàn (xã Liêm Phú 15,55 ha; Nậm Tha 15 ha; Chiềng Ken 10 ha; Dương Quỳ 6,6 ha). Ngoài ra, 267 ha lúa tại các xã Nậm Xây, Thẩm Dương, Dương Quỳ, Hòa Mạc, Liêm Phú… bị ngập úng.

Mưa lũ cũng phá hủy nhiều cơ sở vật chất. Trường Tiểu học và Mầm non số 2 Nậm Xây bị đất đá sụt sạt hư hỏng 2 phòng học. 600 mét tường rào của Trường Tiểu học xã Khánh Yên Thượng, kè ta luy dương trường THCS Minh Lương; ta luy âm sau Trường Tiểu học Tân Thượng bị sạt lở. Đặc biệt, cầu treo Khe Coóc, xã Nậm Tha bị lũ cuốn trôi, tới nay vẫn chưa được khôi phục.

Ngoài ra, mưa lũ làm hư hỏng 12 công trình thủy lợi. Công trình cấp nước sinh hoạt Nà Đoong, xã Nậm Xây bị lũ cuốn trôi. Hàng chục ngôi nhà bị ngập sâu trong nước, 7 hộ gia đình phải di dời khẩn cấp.

12-49-27_2
Cầu treo dân sinh của người dân xã Nậm Tha bị cuốn phăng

Theo ông Thiện, trong 1 tháng qua, huyện đã huy động tất cả các lực lượng vào cuộc đi xuống cơ sở giúp dân khôi phục SX, ổn định cuộc sống. Hiện nay, cơ bản người dân đã cho gieo cấy lại. UBND huyện Văn Bàn đã ban hành phương án khắc phục thiệt hại do thiên tai. Trong đó, tập trung hỗ trợ người dân khắc phục nhà ở và SX với kinh phí hỗ trợ hơn 1,4 tỷ đồng từ nguồn ngân sách dự phòng của địa phương.

UBND huyện Văn Bàn cho biết, thiệt hại nặng nề nhất trên địa bàn là cụm thủy điện Nậm Tha, đóng tại xã Nậm Tha. Trong đó có một nhà máy thủy điện là Nậm Tha 4 gần như bị bùn, đá vùi lấp hoàn toàn.

Có mặt tại nhà máy thủy điện Nậm Tha 4, vẫn ngổn ngang như bãi chiến trường. Từ khu vận hành cho tới nhà xưởng, đường đi lối lại, khắp nơi đều là bùn đất và cây củi trôi về từ thượng nguồn. Hàng trăm công nhân miệt mài chuyển bùn đất, dọn dẹp nhà máy.

12-49-27_3
Nhà máy thủy điện Nậm Tha 4 chỉ còn lại đống hoang tàn

Ông Lê Viết Trung, phụ trách cụm thủy điện Nậm Tha (Cty CP Đầu tư xây dựng và phát triển năng lượng Phúc Khánh) cho biết, đợt mưa lũ vừa qua đã gây thiệt hại nặng nề cho cả 4 nhà máy của đơn vị. Hiện mới khôi phục, phát điện được tại nhà máy Nậm Tha 6, công suất 6MW. Hai nhà máy là Nậm Tha 3, 5 dự kiến 2 tháng nữa sẽ hoạt động trở lại.

Riêng nhà máy Nậm Tha 4, khắc phục nhanh nhất tới tháng 9/2019 mới có thể phát điện trở lại. Tổng thiệt hại mưa lũ gây ra tại cụm thủy điện này khoảng trên 300 tỷ đồng.

Cũng theo ông Trung, công ty đang cho công nhân cùng người dân khắc phục, đưa được khoảng 80% bùn đất khỏi nhà máy Nậm Tha 4. Sau khi vệ sinh sẽ cho kiểm tra lại các máy móc. Tuy nhiên, rất có thể sẽ phải thay thế hệ thống máy bị ngập trong bùn đất lâu ngày. Đây đều là những thiết bị nhập khẩu nên sẽ mất rất nhiều thời gian, mới có thể đóng điện trở lại.

12-49-27_4
Nơi đây từng là nhà ở của 6 công nhân thủy điện may mắn thoát chết
12-49-27_5
Giây phút nghỉ ngơi của một công nhân khi dọn bùn trong hầm
12-49-27_6
Mưa lũ gây thiệt hại cho cụm thủy điện Nậm Tha trên 300 tỷ đồng
Rất may, 6 công nhân ngủ lại tại đây may mắn thoát chết trong đêm mưa lũ tràn về. Ông Trung cho biết, rạng sáng 20/7, lũ quét vừa tràn qua, một công nhân được cử vào kiểm tra gọi điện về báo: “Mọi người chết hết rồi”. Ngôi nhà cấp 4 – nơi 6 công nhân nghỉ lại bị nước lũ san phẳng chỉ còn trơ nền.

Vài tiếng sau, mưa ngớt, từ trên quả đồi gần nhà máy, 6 công nhân lục tục kéo nhau xuống và được chào đón như những người từ cõi chết trở về.