Điều chưa biết về núi lửa Krakatoa gây thảm họa sóng thần khủng khiếp ở Indonesia

KTT – Mới đây, phát ngôn viên Cơ quan Ứng phó thảm họa quốc gia Indonesia Sutopo Purwo Nugroho nâng con số thương vong do sóng thần ở Indonesia lên 281 người chết và ít nhất 1016 người bị thương. Khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Pandeglang trên đảo Java. Chính núi lửa Anak Krakatoa, “con của Krakatoa”, đã gây ra thảm họa sóng thần này.

Krakatau hay Krakatoa, là một đảo núi lửa thuộc vành đai lửa Thái Bình Dương. Nó đã hình thành nên một hệ thống quần đảo gồm bốn đảo chính trong eo biển Sunda của Indonesia, giữa đảo Sumatra và đảo Java.

Cấu trúc địa lý của đảo đã thay đổi ít nhất hai lần, sau hai vụ phun trào núi lửa vào các năm 416 (hoặc 535) và vào năm 1883.

Cụ thể, vụ phun trào ngày 27 tháng 8 năm 1883 đã trở thành một trong những ngày tồi tệ nhất của lịch sử nhân loại.

Cụ thể, vụ phun trào này đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 36.417 người, phá hủy toàn bộ 165 ngôi làng và thành phố gần đó và làm 132 ngôi làng bị tàn phá nghiêm trọng.

Dư chấn của vụ nổ cũng đã tạo nên một cơn sóng thần cao tới 30m đổ về 2 hòn đảo Java và Sumatra của Indonesia tiếp tục làm hàng nghìn người thiệt mạng.

Âm thanh của vụ nổ đạt tới 180dB ở khoảng cách 160 km. Bất cứ ai ở trong khoảng cách 20km cũng đã phải chịu đựng âm thanh 200 dB. Những chấn động từ vụ nổ có thể nhận thấy từ thành phố Perth, Australia cách xa đó gần 3.110 km và đảo Rodriges gần đảo Maurice cách xa đó gần 5.000 km. Vụ phun trào đã làm bắn ra 25 km³ đá, tro và đá bọt.

Núi lửa Anak Krakatau, có nghĩa “Con của Krakatoa”, xuất hiện vào năm 1928 ở hõm chảo Krakatoa. Nó có bán kính gần 2 km và cao hơn 200m so với mực nước biển. Nó luôn nằm trong danh sách các núi lửa có nguy cơ phun trào dữ dội suốt thập kỷ qua. Từ khi hình thành, Anak Krakatoa ở trong “tình trạng hoạt động bán liên tục”, cách 2 – 3 năm lại phun trào.

Năm 2018, Anak Krakatoa hoạt động từ tháng 6, thường xuyên phun những cột tro khổng lồ lên cao và bắn bom dung nham khiến một tàu du lịch suýt bị rơi trúng hồi tháng 10.

Indonesia nằm ở vị trí gần nơi giao nhau của ba mảng lục địa liên tục xô đẩy nhau dưới áp lực khổng lồ nên đặc biệt dễ xảy ra động đất và phun trào núi lửa. Quốc đảo này có gần 130 núi lửa đang hoạt động, tạo thành một phần của “Vành đai Lửa”, vành móng ngựa tập trung hoạt động địa chấn dữ dội trải dài từ Nhật Bản qua Đông Nam Á và bao quanh lòng chảo Thái Bình Dương.

Lan Dương (tổng hợp)